// Je leest nu...

#biowijn

#Biowijn: deel I

Een duurzame wereld. We willen er allemaal in leven. Maar tegen welke prijs? Als biologisch vlees voor de prijs van een kiloknaller zou worden verkocht, aten we het allemaal (op z’n minst de vleeseters). Als zonnepanelen een kwart van de huidige aanschafprijs zouden zijn, dan struikelde Sinterklaas er over tijdens zijn nachtelijke tochtjes over de daken.

Zo zit de wereld niet in elkaar. De wereld van de biologische wijnbouw ook niet. Zolang biowijn merkbaar lekkerder of beter is dan gewone wijn, wil een groep consumenten er best voor betalen. Maar is biowijn lekkerder en beter dan gewone wijn? En beter, voor wat of wie? Voor mij, de portemonnee van de wijnproducent, het milieu? Of voor alle drie? Dat zijn vragen die ik probeer uit te pluizen in een aantal vinoblogs over #biowijn.

 

Biowijn = lekkerder

Laat ik eerst het begrip lekkerder inruilen voor een meer objectieve vraagstelling. In hoeverre hebben biologische wijnbouw en vinificatie een positieve invloed op smaak en kwaliteit van wijn? Het is de vraag die Tjitske Brouwer (@TjitskeBrouwer) van wijnhandel Vinoblesse in Baarn zich stelde voor haar studie ‘Biologische wijn bestaat’ (2007).

“Mijn partner en ik hebben altijd samen de wijnselectie gemaakt voor ons bedrijf. Door de jaren heen kwamen we erachter dat de wijnen die wij écht lekker vinden steeds vaker biologische wijnen waren”, vertelt Tjitske over haar interesse in biowijn. “Ik wilde weten waarom dat zo was.”

Voor het examen Magister Vini zocht ze het onderwerp tot de bodem uit. En kwam ze tot die opmerkelijke titel voor haar scriptie. Tjitske: “Volgens de wet bestaat er nog steeds geen biologische wijn. Wel wijn die gemaakt is van biologische druiven. Omdat het productieproces niet in regelgeving is vastgelegd, mag het geen biologische wijn heten. Ik geloof dat biologische wijn wel degelijk bestaat.”

Biowijn = beter

Dan dat andere kwaliteitsstempel: biologische wijn is beter dan gewone wijn. “Fijner, preciezer, puurder”, zegt wijnjournalist en Bourgogne-kenner Gert Crum (@GertCrum). “De bedrijfsleider van La Romanée-Conti vertelde mij eens: ik ben geen fundamentalist. Ik werk weliswaar volgens de regels van de biodynamie, maar niet vanuit een ideologie of religie. Ik doe het omdat ik heb vastgesteld dat mijn wijnstokken en mijn fruit gezonder zijn geworden. Zonder dat ik aan de vinificatie wat doe, is mijn wijn fijner en preciezer. Veel meer expressie. Noem het beter.”

Weerbare stokken

Biologische producten zijn niet  meer voorbehouden aan het geitenwollensokkencircuit alleen. Supermarkten liggen er inmiddels vol mee. Ook met biologische wijn. Nog maar even geleden was dat heel anders. Biologische wijnboeren stonden als dorpsgekken bekend en werden door hun collega’s met de nek aangekeken.

In de jaren ’50 werd de chemie in de landbouw geïntroduceerd. Geïntroduceerd? Omarmd, bedoel ik. Decennia lang was het gebruik van chemicaliën gemeengoed. Slechts een enkeling stond op tegen het onzichtbare kwaad – want kwaadaardig is het, zo weten we nu.

“In de jaren ’80 ontmoette ik een wijnboer in Meursault”, vertelt Gert. “Hij legde me toen al uit dat hij wist waarom de witte en vooral rode wijnen in de Bourgogne zo flauw, slap en eendimensionaal smaakten. De kunstmest onttrok de zuren aan de druiven, was zijn conclusie. Deze man was geen chemicus, maar een doodsimpele wijnboer met opleiding lagere school. Met zijn boerenverstand zag hij wat er gebeurde in de wijngaard. In die opvatting was deze man een eenling in zijn dorp. Dertig jaar lang is men in de Bourgogne het spoor bijster geweest.”

Gert vertelt over de gevolgen van kunstmest voor de druivenstokken. “Denk aan een leeuw in de dierentuin. Die loopt geen meter meer en wacht geduldig tot hem een stuk vlees wordt toegeworpen. Zelfde verhaal met druivenstokken die kunstmest krijgen. Er ontstaat een lui wortelstelsel, terwijl de plant voor goed fruit juist moet werken om z’n voedingsstoffen uit de grond te halen. Het is voor iedere druivenstok anders, maar in z’n algemeenheid geldt: als wijnstokken weinig beschutting en comfort hebben, worden de stokken sterker. Stokken met mentale weerbaarheid. Karakter.”

Omslag

Stoppen met het gebruik van kunstmest en andere chemicaliën betekent een omslag in de wijngaard. Er gaat ongeveer 3 jaar overheen voordat een wijnstok zijn gemakzuchtige leventje heeft afgezworen en zijn eigen boontjes kan doppen. Conversietijd heet dat in wijnbouwtermen. Gert: “De angst die bij veel wijnbouwers leeft, is dat de stokken zonder gebruik van chemicaliën vatbaarder zouden zijn voor ziekten en schimmels. Dat blijkt ongegrond. De wijnstokken worden uiteindelijk sterker. Hun afweersysteem kan de ziekten zelf pareren. Die periode van 3 jaar vraagt wel om extra waakzaamheid van de wijnbouwer. De druivenstok leeft dan tussen twee werelden: die van kunstmatige bescherming en het zelf opknappen. Menig wijnstok heeft dan nog niet voldoende weerstand om ‘aanvallen’ te kunnen afslaan.”

Inmiddels weten we beter. Kunstmest en bestrijdingsmiddelen richten meer schade aan dan ze problemen oplossen. Wat voor een groot deel van de wijnproducenten mondiaal overigens nog steeds geen reden is om er mee te stoppen. Toch wint het biologische gedachtegoed steeds meer terrein, zeker binnen het segment kwaliteitswijnen – hoe vaag die term ook is.

Voor Gert is het klip en klaar. “Druiven moeten worden vertroeteld. Alleen dan komt een wijnboer met goed fruit thuis. En alleen dan maak je een goede wijn. Voor deze wijnproducenten is hun werk een opdracht. En die moet gewoon goed worden uitgevoerd. Het zijn geen rommelaars. Iemand die zorgvuldig werkt in de wijngaard, werkt ook zorgvuldig in de kelder. Dat is mijn overtuiging.”

In deel II van deze serie vinoblogs over biowijn aandacht voor typen wijnbouw, keurmerken, en: hoe proef je dat een biowijn een biowijn is?

Discussion

9 Responses to “#Biowijn: deel I”

  1. Helder verhaal. Zo simpel, ongelofelijk dat er dan nog zoveel weerstand is.

    Posted by Erwin | 30. nov, 2011, 11:41
  2. Of dat weerstand is…Vooral onduidelijkheid, denk ik. Wat is biowijn eigenlijk? Waar herken ik het aan als consument? Daarover meer in deel II. :)

    Posted by Rienk | 30. nov, 2011, 12:52
  3. Interessant stuk. Visie en handelswijze van Eric Rodez komt hiermee overeen. Wij hebben de eer Champagne Rodez te importeren, maar ook Weingut Oberhofer. Beiden biologisch toegewijde zelfstandige windmakers, die met respect voor moeder natuur dagelijks bezig zijn om al het moois veilig te stellen voor de volgende generatie.

    Voor meer informatie:

    http://Www.lesbullesenchantees.nl
    http://Www.champagne-rodez.fr
    http://Www.weingutoberhofer.de

    Mvgr.

    Fred vd Geest
    Les Bulles Enchantees

    Posted by Fred van der geest | 30. nov, 2011, 12:52
  4. Excuses, bovenstaand moet WIJNmakers zijn ipv windmakers

    Posted by Fred van der geest | 30. nov, 2011, 12:55
  5. Super blog. Goed verhaal en erg interessant. Kijk uit naar deel II.

    Posted by Tom | 30. nov, 2011, 21:51
  6. De strekking van dit stuk past helemaal bij onze eigen ervaringen!

    Bio en biodynamische wijnen hebben veel meer terroir expressie, en naar mijn ervaring ook meer intensiteit. Dat is ook niet raar, want vooral bestrijdingsmiddelen hebben invloed op het bodemleven, zowel fauna (doorluchting, wateropname) als flora. Met name schimmels zijn daarin belangrijk: hun micorrhizae (schimmeldraden) zorgen voor verwering van gesteente en opname van voedingsstoffen.

    Kunstmest zorgt overigens volgens de meeste wijnboeren vooral voor meer bladgroei, en hoogstens voor iets meer opbrengst…nooit voor meer kwaliteit. Alle producenten die voor kwaliteit gaan doen juist aan opbrengstbeperking, dus waarom zou je dan kunstmest gebruiken?

    Posted by Arno Borsboom | 16. dec, 2011, 15:14
  7. Waarschijnlijk is het gebruik van kunstmest goedkoper? Minder ‘gedoe’? Het kan toch niet alléén onwetendheid zijn? :)

    Posted by Rienk | 16. dec, 2011, 23:00
  8. Als rijpheid v/h fruit en kwaliteit geen belangrijke factor is en volume wel
    Zeg als je huiswijn of Aldi/Lidl wijnen maakt die niet meer dan een 2,5 euro mogen kosten, inclusief de kosten voor ontwerp en druk etiket, glas, kurk/dop, transport, opslag, distributie, BTW en winst winkelier…. :-)

    Posted by Piemonte Import | 19. dec, 2011, 16:20

Trackbacks/Pingbacks

  1. […] #biowijn. Het derde deel van deze serie gaat over sulfiet en de toekomst van biowijn. Hier vind je deel I en deel […]

Post a comment

Vinoblog Twitter