Stalins wijnkelder in Georgië is onlangs geopend en bevat een schat aan tienduizenden flessen.
In de Georgische hoofdstad Tbilisi is eind mei een bijzondere historische schat geopend: een enorme wijnkelder met ongeveer 40.000 flessen die ooit toebehoorde aan Jozef Stalin. De Georgische overheid, die de collectie beheert, heeft de kelder voor het eerst ontzegeld. Bezoekers troffen een sfeervolle, stoffige ondergrondse ruimte aan met spinnenwebben aan het plafond en een muskusachtige, zoete geur van oude wijn.
De collectie bevat zeldzame Franse en Georgische wijnen uit de 19e en 20e eeuw. Een deel van de flessen komt uit de collectie van de Russische tsaren Alexander III en Nicolaas II, veelal wijnen afkomstig uit beroemde Bordeaux-châteaux. Na de Russische Revolutie van 1917 confisqueerden de Sovjets de keizerlijke wijnvoorraad. Stalin, zelf geboren in Georgië, werd de hoeder ervan en breidde de collectie uit met zijn geliefde Georgische wijnen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zou een groot deel van de schatten (mogelijk uit de befaamde Massandra-kelder in de Krim) naar Georgië zijn overgebracht om ze te beschermen tegen de nazi’s.
Voormalig CEO van de Georgische Bank, Irakli Gilauri, die tegenwoordig wijnmaker is, zei daarover in een BBC-podcast: “In Sint-Petersburg lagen zo’n 200.000 flessen opgeslagen. Toen de communisten in 1917 aan de macht kwamen, werd de kelder geplunderd en dronken ze de wijn op. Maar toen Stalin aan de macht kwam, besefte hij dat het een zeer waardevolle collectie was en deed hij de kelder op slot. Ondanks dat hij communist was, heeft hij de wijnen niet vernietigd.”
Deze ‘ontdekking’ is overigens niet helemaal nieuw. Er bestaat al jaren een boek Stalin’s Wine Cellar van de Australische wijn-handelaar John Baker, die in de jaren ’90 avontuurlijk op zoek ging naar dit soort collecties in Georgië. Maar nu heeft de Georgische regering de kelder officieel geopend en toegankelijk gemaakt. De plannen zijn ambitieus: de meeste flessen zullen geveild worden. De opbrengst gaat naar de oprichting van een nieuwe, hoogwaardige wijnschool in Georgië. Dat past perfect bij het land dat zich profileert als een van de oudste wijnproducerende regio’s ter wereld.
Unieke beelden uit de kelder zijn te zien in de volgende video:
Voor wijnliefhebbers en geschiedenisfanaten is dit een fascinerend moment. De kelder combineert geschiedenis, macht en cultuur: van tsaristische luxe via Sovjet-dictatuur tot hedendaagse Georgische trots. Sommige flessen zijn mogelijk meer dan 200 jaar oud en zouden op een veiling astronomische bedragen kunnen opleveren. Of ze nog drinkbaar zijn, is een andere vraag, maar als historisch artefact zijn ze onbetaalbaar.